طراحی و روانسجی ابزار سنجش کیفیت خدمات کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی پزشکی در دانشگاه‌های علوم پزشکی

وکیلی مفرد, حسین; زرقانی, مریم; انصاری, پرستو; خراباتی, محمد; معمر, ثریا

doi:10.22038/hmed.2023.75792.1298

طراحی و روانسجی ابزار سنجش کیفیت خدمات کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی پزشکی در دانشگاه‌های علوم پزشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسین وکیلی مفرد ¹

مریم زرقانی ²

پرستو انصاری ¹

محمد خراباتی ²

ثریا معمر ³

¹ گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

² مرکز اسناد و کتابخانه مرکزی ، مدیریت اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان،همدان، ایران.

³ گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

10.22038/hmed.2023.75792.1298

چکیده

مقدمه: یکی از روش‌های ارزیابی کیفیت خدمات در سازمان‌ها، استفاده ازمدل‌های تحلیل شکاف است. این پژوهش با هدف طراحی و رواسنجی ابزار ارزیابی کیفیت خدمات کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی پزشکی در دانشگاه‌های علوم پزشکی مطابق با مدل‌های تحلیل شکاف انجام شده است.
روش کار: مطالعه از دسته مطالعات مقطعی است که روایی و پایایی ابزار سنجش کیفت خدمات کتابخانه‌ای را مورد بررسی قرار داده است. همچنین از نوع مطالعات توسعه ابزار محسوب می‌شود که در بازه زمانی تیرماه تا شهریورماه 1402 انجام شده است. جامعه آماری شامل کاربران کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه علوم پزشکی همدان (دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارکنان) بوده است. ابتدا با بررسی مطالعات و تعدادی از مدل‌های تحلیل شکاف مانند(لایب کوال، دیجی کوال، سروکوال) که مدل‌های ارزیابی کیفت خدمات از دیدگاه مشتریان است و خدمات قابل ارائه در کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی ابزار مورد نظر طراحی، سپس برای برآورد روایی محتوای آن (CVR & CVI )به 15 متخصص حوزه کتابداری در کتابخانه‌ها ارسال شد. برای برآورد پایایی (سازگاری درونی) آن از شاخص آماری الفاکرنباخ استفاده شد.
نتایج: ابزار مورد بررسی شامل هشت حیطه اصلی و 76 آیتم بود. مطابق با نتایج بدست آمده در بررسی روایی سوالات، امتیاز CVR، 72 آیتم از عدد جدول لاوشه( 0/49 ) بالاتر بود و همه این موارد تایید شد. امتیاز 4 آیتم پایین‌تر از عدد جدول لاوشه بود در نتیجه از پرسشنامه حذف شدند. در بررسی CVI همه مولفه‌های امتیاز بالای 0/79 را کسب کردند. در بررسی سازگاری درونی(الفا کرونباخ) آیتم‌ها با کسب امیتاز بالای 0/90 همه هشت حیطه اصلی و 72 سوال از اعتبار لازم برخوردار بودند.
نتیجه گیری: براساس نتایج بدست آمده از این پژوهش ابزار سنجش کیفیت خدمات کتابخانه‌ای در دانشگاه‌های علوم پزشکی از روایی، پایایی و ویژگی‌های رواسنجی لازم برخوردار است. لذا می‌تواند به عنوان ابزار مناسبی برای سنجش کیفت خدمات کتابخانه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

تحلیل شکاف

روایی

پایایی

کیفت خدمات کتابخانه‌ای

Molson AR. Perception of postgraduate students towards the quality of library services provided at mzuzu university [Ph.D thesis]. Malawi: Mzuzu University; 2022.
Moradian T, Ghafari S, Zareei A. Evaluation of the service quality of hamadan university of medical sciences libraries through gap analysis model. journal Information Systems and Services. 2013;2(2):1-16.
Aragaw KA. Assessing satisfaction of library users in case of science library, addis ababa university. J International Journal of Library Science. 2015;4(3):59-64.
Asmamaw B. Assment of library services quality using lLIBQUAL Model in haramaya and assosa university libraries, Ethiopa: Haramaya University, Haramay; 2017.
Rehman S. Measuring service quality in public and private sector university libraries of pakistan. J Pakistan Journal of Information Management Libraries. 2016;13.
Jayasundara C, Ngulube P, Minishi-Majanja M. Using focus groups to investigate service quality determinants for customer satisfaction in selected university libraries in Sri Lanka. journal South African Journal of Libraries Information Science. 2010;76(2):118-28.
Yaacob R, Noor D, Raja AY. Measuring service quality of universiti teknologi MARA puncak perdana library using LibQUAL. Journal of Information Knowledge Management. 2014;4(1):49-77.
Ashrafirizi H, Kazem pour Z. Gap analysis of service quality of central libraries of public universities in isfahan city based on Lib-Qual Model. Quarterly Journal of Information Management and Science. 2014;1(1):83-71.
Pedramnia S, Modiramani P, Ghavami Ghanbarabadi V. An analysis of service quality in academic libraries using LibQUAL Scale: application oriented approach, a case study in mashhad university of medical sciences (MUMS) libraries. journal Library Management. 2012;33(3):159-67.
Sekhavatmanesh MA, Shahshojaee A, Osareh F. The relationship between the quality of perceived service of the library from the perspective of faculty members based on LibQual model and their attitude toward collaboration with librarians in Jundi-Shapur university of dezful. Library and Information Sciences and Information Technology. 2016;9(34):49-66.
Yosefzadeh-najadi tabrizi A, Sanatjoo A. Measuring the quality of electronic services of ferdowsi university of mashhad libraries from the point of view of librarians and graduate students based on the integrated Model of LibQual, DigiQual and ISQual. Librarianship and Information Research paper. 2015;5(2):107-26.
Missingham R. A new lens for evaluation–assessing academic libraries using the UN sustainable development goals. Journal of Library Administration. 2021;61(3):386-401.
Lawshe CH. A quantitative approach to content validity. Pers Psychol. 1975;1(28(4)):563-75.
Almanasreh E, Moles R, Chen TF. Evaluation of methods used for estimating content validity. Research in social and administrative pharmacy. 2019;15(2):214-21.
Hyrkas K, Appelqvist K, Oksa L. Validating an instrument for clinical supervision using an expert panel. international journal nursing studies. 2003;40(6):619-25.
Pontoan MC, SIhotang JI, Lompoliu E. Information security analysis of online education management system using information technology infrastructure library version 3. Journal Manajemen, Teknik Informatika, dan Rekayasa Komputer. 2023;22(2):207-16.
Ip WY, Chan D, Chien WT. Chinese version of the childbirth self‐efficacy inventory. Journal of Advanced Nursing. 2005;51(6):625-33.
Karimy M, Niknami S, Heidarnia A, Hajizadeh I. Assessment of knowledge, health belief and patterns of cigarette smoking among adolescents. Journal of Advanced Biomedical Sciences. 2011;1(3):142-8.
Hyrkäs K, Appelqvist K, Oksa L. Validating an instrument for clinical supervision using an expert panel. International Journal of nursing studies. 2003;40(6):619-25.
Askari A, Oreyzi HR, Nouri A. The relationship between personal (instrumental and terminal) and professional values among nurses in hospitals affiliated to isfahan university of medical sciences, iran. Health Information Management. 2011;8(8):1039-50.
Najafi M, Keshmiri F, Najafi M, Shirazi M. Assessment of validity and reliability of team stepps teamwork attitudes questionnaire (T-TAQ) in Iran. Payavard salamat. 2014;7(5):389-98.
Khorasani A, Panahi M, Ghanbari R. Evaluation of university services quality: perspectives of international students in Iran. Quarterly Journal of Research and Planning in Higher Education. 2023;27(4):55-82.
Litwin MS, Fink A. How to measure survey reliability and validity: Sage; 1995.
Bolarinwa OA. Principles and methods of validity and reliability testing of questionnaires used in social and health science researches. Nigerian Postgraduate Medical Journal. 2015;22(4):195-201.
McFadyen A, Maclaren WM, Webster V. The interdisciplinary education perception scale (IEPS): an alternative remodelled sub-scale structure and its reliability. Journal of interprofessional care. 2007;21(4):433-43.
Najafi M, Kohan N, Mohammadzadeh Esmaily H, Shirazi M. Assessment of validity and reliability of attitudes to health professional questionnaire (AHPQ) in Iran. Research in Medical Education. 2015;7(2):21-8.
Ghafari S, Ziaei S, Ghazizadeh H, Zakiani S. Improvement of information services in the libraries of medical sciences universities in iran by the knowledge management approach. Journal of Modern Medical Information Sciences. 2023;9(2):110-21.
Yazici S, Zan BU, Yazici A, Demirarslan PC. Development and validation of the library ethics scale. Library & Information Science Research. 2023;45(1):101_220.