ارزیابی دانش، نگرش و عملکرد تغذیه ای در میان کارورزان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کاشان و بررسی عوامل مرتبط با آن

اکبرزاده مرشدی, مینو; محمدی, محمد; روایی, فاطمه; گیلاسی, حمید رضا; امینیان فر, آزاده

doi:10.22038/hmed.2025.89745.1545

ارزیابی دانش، نگرش و عملکرد تغذیه ای در میان کارورزان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کاشان و بررسی عوامل مرتبط با آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مینو اکبرزاده مرشدی ¹

محمد محمدی ¹

فاطمه روایی ¹

حمید رضا گیلاسی ²

آزاده امینیان فر ³

¹ کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران

² گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشگده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران.

³ مرکز تحقیقات بیوشیمی و تغذیه در بیماری های متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران.

10.22038/hmed.2025.89745.1545

چکیده

مقدمه:آموزش تغذیه نقش کلیدی در آماده‌سازی پزشکان آینده برای ترویج الگوهای غذایی سالم و مدیریت بیماری‌های مرتبط با رژیم غذایی دارد. با این حال، شواهد نشان می‌دهد که دانشجویان پزشکی، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، اغلب از نظر دانش، نگرش و عملکرد تغذیه‌ای (KAP) در سطح مطلوبی قرار ندارند. این مطالعه با هدف ارزیابی سطح دانش، نگرش و عملکرد تغذیه‌ای کارورزان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کاشان و شناسایی عوامل دموگرافیک و فردی مرتبط با این شاخص‌ها انجام شد.
روش‌ها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی به صورت مقطعی در سال ۱۴۰۳ بر روی ۱۲۷ نفر از کارورزان بیمارستان شهید بهشتی کاشان انجام شد. افراد با استفاده از روش نمونه گیری آسان بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای معتبر شامل ۱۵ سؤال مربوط به دانش، ۸ سؤال نگرشی و ۷ سؤال عملکردی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ و آزمون‌های آماری t مستقل، ANOVA و ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شدند.
یافته‌ها: میانگین نمره دانش تغذیه‌ای 9/6 (با انحراف معیار 4/2) از ۱۵ بود که سطحی متوسط را نشان می‌دهد. نمرات نگرش (5/28 از ۴۰) و عملکرد (9/20 از ۲۸) نسبتاً مطلوب گزارش شدند. بین سه حیطه دانش، نگرش و عملکرد همبستگی معنی داری یافت نشد. (p > 0.05) نمره دانش پسران به‌طور معنی داری از دختران بالاتر بود (p = 0.015). همچنین، تحصیلات و شغل سرپرست خانواده، ابتلا به بیماری زمینه‌ای و مصرف دارو با نمرات دانش یا عملکرد ارتباط معنی دار داشتند (p < 0.05).
نتیجه‌گیری:با وجود نگرش مثبت، دانش تغذیه‌ای کارورزان در سطح متوسط و عملکرد آنان ناپایدار گزارش شد. یافته‌ها بر ضرورت تقویت آموزش عملی و مبتنی بر شواهد در حوزه تغذیه و ادغام آن با آموزش بالینی در دوره کارورزی تأکید دارند. پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران آموزشی طراحی ساختاریافته‌تری برای آموزش تغذیه در برنامه درسی پزشکی در نظر بگیرند تا مهارت مشاوره تغذیه‌ای در پزشکان آینده ارتقا یابد.

تقدیر و تشکر: نویسنده از تمامی افرادی که در انجام این پژوهش مشارکت و همکاری داشته‌اند، صمیمانه تشکر و قدردانی می‌کنند.

دردسترس بودن داده‌ها و مطالب: داده‌های پشتیبان یافته‌های این پژوهش، با درخواست معقول از نویسنده مسئول مقاله قابل دسترسی است.

تعارض منافع : نویسنده اعلام می‌کنند که هیچ‌گونه تعارض منافعی ندارند.

رضایت برای انتشار: در این مطالعه کاربرد ندارد.

ملاحظات اخلاقی: این پژوهش به تأیید کمیته اخلاق مرکز تحقیقات راهبردی آموزش پزشکی (نصر) با کد اخلاق IR.NASRME.REC.1402.038 رسیده است. رضایت آگاهانه کتبی از شرکت‌کنندگان برای شرکت در مطالعه اخذ شد. به شرکت‌کنندگان اطلاع داده شد که مشارکت آن‌ها در مطالعه داوطلبانه است. داده‌های شرکت‌کنندگان به صورت ناشناس و محرمانه تجزیه و تحلیل و گزارش گردید. این مطالعه مطابق با اصول اخلاقی مندرج در بیانیه هلسینکی انجام شد.

حمایت مالی : این پژوهش با حمایت مالی مرکز تحقیقات راهبردی آموزش پزشکی (نصر)، تحت شماره طرح 985049 انجام شده است
.
مشارکت نویسندگان: آ. امینیان‌فر مسئولیت اصلی مفهوم‌سازی (۵۰٪)، طراحی روش‌شناسی (۴۰٪)، تجزیه و تحلیل داده‌ها (۵۰٪)، بازبینی انتقادی (۵۰٪) و پاسخگویی نهایی (۶۰٪) را بر عهده داشته است. م. محمدی در بخش‌های جمع‌آوری و پردازش داده‌ها (۴۰٪)، نگارش پیش‌نویس (۴۰٪) و نهایی‌سازی (۳۰٪) مشارکت داشته است. ح. گیلاسی در مراحل مفهوم‌سازی (۲۰٪)، تجزیه و تحلیل (۳۰٪) و پاسخگویی (۲۰٪) نقش داشته است. م. اکبرزاده مسئولیت طراحی طرح (۳۰٪) و مشارکت در بازبینی و نهایی‌سازی را بر عهده داشته و ف. روایی در بخش جمع‌آوری داده‌ها (۳۰٪) و نگارش (۲۰٪) مشارکت داشته است.

دسترسی آزاد: این مقاله تحت مجوز بین‌المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0) منتشر شده است که هرگونه استفاده، اشتراک‌گذاری، اقتباس، توزیع و تکثیر غیرتجاری را در هر رسانه یا قالبی مجاز می‌داند، مشروط بر اینکه نویسنده(گان) اصلی و منبع به درستی ذکر شوند. برای مشاهده نسخه‌ای از این مجوز، به [لینک] مراجعه‌کنید.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0

کلیدواژه‌ها

دانش تغذیه ای

نگرش

عملکرد

کارورزی پزشکی

آموزش پزشکی