1
مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
2
دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشکده پزشکی، مشهد، ایران
چکیده
آموزش علوم پزشکی در شرایط جنگ با چالشهای گستردهای مانند تخریب زیرساختهای درمانی و دانشگاهی، اختلال در آموزش بالینی، جابهجایی اجباری فراگیران و محدودیت شدید در دسترسی به منابع آموزشی مواجه میشود. در پاسخ به این بحران، نظامهای آموزشی راهکارهای انعطافپذیر نظیر آموزش مجازی، شبیهسازی بالینی، پزشکی از راه دور و آموزش از راه دور را برای حفظ تداوم یادگیری بهکار گرفتهاند، هرچند اجرای مؤثر آنها به زیرساختهای فناوری و آمادگی آموزشی وابسته است. در کنار چالشهای فنی، ملاحظات اخلاقی نیز اهمیت ویژهای دارند، زیرا دانشجویان ممکن است با وظایف فراتر از صلاحیت و فشارهای روانی ناشی از شرایط بحرانی مواجه شوند؛ وضعیتی که نیاز به حمایت روانی و سازمانی ساختاریافته را افزایش میدهد. تقویت تابآوری نظام آموزش علوم پزشکی مستلزم برنامهریزی پیشگیرانه، توسعه زیرساختهای دیجیتال و همکاری بینالمللی است. کشورهایی که در معرض بحرانهای نظامی قرار دارند باید سیاستهای جامع برای حفظ تداوم آموزش پزشکی تدوین کنند تا از فرسایش نیروی انسانی سلامت جلوگیری شود. شواهد موجود نشان میدهد ترکیب راهکارهای فناورانه، حمایت نهادی و توجه به اصول اخلاقی میتواند اثرات منفی جنگ را کاهش دهد، اما پژوهشهای بیشتر در این زمینه ضروری است.
نوروزی,اعظم , اکبری فارمد,سمیه و آتشگاهی,ندا . (1405). آموزش علوم پزشکی در شرایط جنگ: چالشها، راهکارهای تطبیقی و ملاحظات اخلاقی. (e27912). افق توسعه آموزش علوم پزشکی, (), e27912 doi: 10.22038/hmed.2026.95257.1598
MLA
نوروزی,اعظم , , اکبری فارمد,سمیه , و آتشگاهی,ندا . "آموزش علوم پزشکی در شرایط جنگ: چالشها، راهکارهای تطبیقی و ملاحظات اخلاقی" .e27912 , افق توسعه آموزش علوم پزشکی, , , 1405, e27912. doi: 10.22038/hmed.2026.95257.1598
HARVARD
نوروزی اعظم, اکبری فارمد سمیه, آتشگاهی ندا. (1405). 'آموزش علوم پزشکی در شرایط جنگ: چالشها، راهکارهای تطبیقی و ملاحظات اخلاقی', افق توسعه آموزش علوم پزشکی, (), e27912. doi: 10.22038/hmed.2026.95257.1598
CHICAGO
اعظم نوروزی, سمیه اکبری فارمد و ندا آتشگاهی, "آموزش علوم پزشکی در شرایط جنگ: چالشها، راهکارهای تطبیقی و ملاحظات اخلاقی," افق توسعه آموزش علوم پزشکی, (1405): e27912, doi: 10.22038/hmed.2026.95257.1598
VANCOUVER
نوروزی اعظم, اکبری فارمد سمیه, آتشگاهی ندا. آموزش علوم پزشکی در شرایط جنگ: چالشها، راهکارهای تطبیقی و ملاحظات اخلاقی. افق توسعه آموزش علوم پزشکی. 1405;():e27912. doi: 10.22038/hmed.2026.95257.1598