چالش‌های پژوهش دانشجویی در یک محیط با منابع محدود: تحلیلی بر عوامل فردی، سازمانی و فرهنگی

10.22038/hmed.2026.95264.1600

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 تیر 1405

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی بم، بم، ایران

2 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بم، بم، ایران.

3 مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده
مقدمه: پژوهش رکن اصلی توسعه پایدار است و شناسایی چالش‌های آن، به‌ویژه در دانشگاه‌های در حال توسعه و مناطق کم‌برخوردار، اهمیتی دوچندان دارد. این مطالعه با هدف تعیین موانع فعالیت‌های پژوهشی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بم انجام شد.
روش کار: این مطالعه مقطعی در بازه زمانی تیر تا اسفند سال 1403 انجام گرفت. حجم نمونه بر اساس جدول مورگان 281 نفر برآورد شد، اما در نهایت داده‌های 282 شرکت‌کننده وارد نرم افزار شد. دانشجویان واجد شرایط به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای محقق ساخته شامل اطلاعات دموگرافیک و موانع سه‌گانه (فردی، سازمانی و فرهنگی) بود که نمرات آن بر مبنای طیف پنج درجه‌ای لیکرت محاسبه گردید. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون تی‌مستقل و آنالیز واریانس یک‌طرفه در نرم‌افزار SPSS نسخه 27 تحلیل شدند.
نتایج: از ۲۸۲ شرکت‌کننده نهایی 5/53 درصد شرکت‌کنندگان مونث بودند و 4/23 درصد آنها سابقه فعالیت پژوهشی داشتند. یافته‌ها نشان داد «عوامل فرهنگی» با میانگین و انحراف معیار 68/0±90/3 بالاترین نمره موانع را به خود اختصاص داد. پس از آن، «عوامل سازمانی» (50/±0 66/3) و «عوامل فردی» (52/±0 52/3) در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. همچنین تفاوت آماری معناداری بین جنسیت و میانگین نمره موانع فردی مشاهده شد(005/0=P).
نتیجه گیری: بر اساس یافته‌های این مطالعه، با وجود ارزیابی موانع در سطح متوسط، ارتقای پژوهش دانشجویی مستلزم نگاهی جامع و سیستماتیک است؛ رویکردی که به‌طور همزمان مهارت‌های فردی دانشجویان را تقویت کند، زیرساخت‌های سازمانی را توسعه دهد و فرهنگ پژوهش‌محور را در محیط دانشگاه نهادینه سازد.

کلیدواژه‌ها