مقدمه:همواره رعایت اخلاق به ویژه اخلاق آموزش در فرآیند یاددهی – یادگیری فراگیران به‌ویژه در رشته‌های علوم پزشکی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت یادگیری و تربیت نیروی انسانی کارآمد دارد. این موضوع به‌عنوان یکی از ارکان اصلی نظام‌های آموزشی مدرن، نقش اساسی در پرورش افراد مسئول و آگاه در جامعه ایفا می‌کند و نه‌تنها به ایجاد محیطی عادلانه و محترمانه کمک می‌کند، بلکه به توسعه مهارت‌های نرم در فراگیران نیز منجر می‌شود. بر این اساس؛ هدف از این پژوهش، بررسی میزان رعایت اخلاق آموزش در برنامه های درسی رشته کارشناسی فوریت‌های پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی ارومیه بود. روش کار:این پژوهش توصیفی - تحلیلی و از نوع پیمایشی و به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی است. جامعه‌ی آماری شامل ۱۶۰ نفر از دانش‌آموختگان کارشناسی فوریت‌های پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه طی سال‌های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ بود و در سال 1404 اجرا شد. نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده انجام شد و ۱۱۳ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق- ساخته شامل شش بعد رعایت اخلاق در تدریس، تعامل اخلاقی با دانشجویان، ارزشیابی منصفانه، رعایت حریم خصوصی، مسئولیت‌پذیری حرفه‌ای، و محتوای آموزشی اخلاق‌محور بود. نمره‌گذاری گویه‌ها بر اساس طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت (از ۱ = خیلی کم تا ۵ = خیلی زیاد) انجام شد و دامنه کل نمرات پرسشنامه از ۳۲ تا ۱۶۰ بود.داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی همچون آزمون تی تک نمونه ای و فریدمن و با استفاده از نرم افزار spss ورژن 26 تحلیل شدند. نتایج:یافته‌ها نشان داد که در مجموع، اخلاق آموزش در وضعیت نسبتاً مطلوبی قرار دارد. نتایج آزمون تی تک نمونه‌ای نشان داد که میانگین کل رعایت اخلاق آموزش به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط بود(مقدار تی: 49/11؛ درجه آزادی:112 و سطح معناداری 001/0). در این راستا، بالاترین میانگین مربوط به مؤلفه‌ی تعامل اخلاقی با دانشجویان (3.87 از 5) و پایین‌ترین میانگین نیز مربوط به محتوای آموزشی اخلاق‌محور (3.49 از 5) گزارش شد. نتیجه گیری:با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، می‌توان گفت که اعضای هیئت علمی عملکرد نسبتاً مناسبی در رعایت اخلاق آموزش داشته‌اند، اما لازم است در برخی ابعاد به‌ویژه در حوزه هایی همچون انتخاب و طراحی محتوای آموزشی مبتنی بر اخلاق، تعامل اخلاقی با دانشجویان و همچنین رعایت حریم خصوصی آنان اقدامات تقویتی مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
تقدیرو تشکر : نویسندگان مراتب سپاسگزاری صمیمانه خود را از تمامی شرکت‌کنندگان که با صبوری و دقت، پرسشنامه‌ها را تکمیل نمودند، اعلام می‌دارند. در دسترس بودن داده‌ها و مطالب:به دلیل توافق‌نامه‌های محرمانگی منعقد شده با شرکت‌کنندگان، مجموعه داده‌های تولید و تحلیل شده در این مطالعه به‌صورت عمومی در دسترس نیستند؛ با این حال، در صورت درخواست معقول، داده‌ها از طریق نویسنده مسئول قابل دسترسی خواهند بود.
تضادمنافع :نویسندگان اعلام می‌دارند که هیچ‌گونه تعارض منافعی در این پژوهش وجود ندارد.
رضایت برای انتشار:در این مطالعه کاربرد ندارد.
ملاحظات اخلاقی:تمامی ملاحظات اخلاقی در این مطالعه رعایت شده است. رضایت آگاهانه از تمامی شرکت‌کنندگان اخذ گردید؛ محرمانگی داده‌ها تضمین شد، شرکت در پژوهش داوطلبانه بود و شرکت‌کنندگان حق داشتند در هر مرحله از مطالعه از ادامه همکاری انصراف دهند. همچنین به‌منظور حفظ ناشناس ماندن، به جای نام، برای هر پرسشنامه یک کد اختصاص داده شد.
منابع مالی: این مقاله برگرفته از فعالیت پژوهشی نویسندگان در درس «تغییر و اجرای برنامه درسی» در مقطع کارشناسی ارشد، با کد عبارت ۱4۸۲۳۹۳۲ در دانشگاه شهید مدافع ارتش آذربایجان است.
مشارکت نویسندگان:S.A. در مفهوم‌سازی (۵۰٪)، طراحی طرح (۵۰٪)، جمع‌آوری و پردازش داده‌ها (۴۰٪)، تجزیه و تحلیل (۶۰٪)، نگارش پیش‌نویس (۹۰٪)، بازبینی انتقادی (۴۰٪)، نهایی‌سازی (۴۵٪) و پاسخگویی (۵۰٪) نقش کلیدی داشته است. F.H. در جمع‌آوری و پردازش داده‌ها (۵۰٪)، بازبینی (۳۰٪)، نهایی‌سازی (۳۰٪) و پاسخگویی (۳۰٪) مشارکت داشت. A.F. در مفهوم‌سازی (۲۵٪)، طراحی طرح (۲۵٪)، بازبینی (۳۰٪)، نهایی‌سازی (۲۵٪) و پاسخگویی (۲۰٪) مشارکت داشته است. دسترسی آزاد: این مقاله تحت مجوز بین‌المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0) منتشر شده است که هرگونه استفاده، اشتراک‌گذاری، اقتباس، توزیع و تکثیر غیرتجاری را در هر رسانه یا قالبی مجاز می‌داند، مشروط بر اینکه نویسنده(گان) اصلی و منبع به درستی ذکر شوند. برای مشاهده نسخه‌ای از این مجوز، به [لینک] مراجعه‌کنید. https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
اسدیان، سیروس، هوشیار، فائزه و فتحی راد، آزاده. (1405). اخلاق آموزش در رشته فوریت‌های پزشکی: ضرورتی در طراحی و اجرای برنامه های درسی. افق توسعه آموزش علوم پزشکی، 17(4)، 114–123. https://doi.org/10.22038/hmed.2026.92228.1572
MLA
اسدیان، سیروس، هوشیار، فائزه، و فتحی راد، آزاده. "اخلاق آموزش در رشته فوریت‌های پزشکی: ضرورتی در طراحی و اجرای برنامه های درسی"، افق توسعه آموزش علوم پزشکی، 17، 4، 1405، 114–123. doi: 10.22038/hmed.2026.92228.1572
HARVARD
اسدیان، سیروس، هوشیار، فائزه، و فتحی راد، آزاده. (1405). 'اخلاق آموزش در رشته فوریت‌های پزشکی: ضرورتی در طراحی و اجرای برنامه های درسی'، افق توسعه آموزش علوم پزشکی، 17(4), pp. 114–123. doi: 10.22038/hmed.2026.92228.1572
CHICAGO
اسدیان، سیروس، هوشیار، فائزه و فتحی راد، آزاده، "اخلاق آموزش در رشته فوریت‌های پزشکی: ضرورتی در طراحی و اجرای برنامه های درسی." افق توسعه آموزش علوم پزشکی، 17 4 (1405): 114–123, doi: 10.22038/hmed.2026.92228.1572
VANCOUVER
اسدیان سیروس، هوشیار فائزه، فتحی راد آزاده. اخلاق آموزش در رشته فوریت‌های پزشکی: ضرورتی در طراحی و اجرای برنامه های درسی. افق توسعه آموزش علوم پزشکی. 1405;17(4):114–123. doi: 10.22038/hmed.2026.92228.1572
