پیش بینی اخلاق پزشکی از طریق برنامه درسی پنهان پزشکی در بین دانشجویان دانشگاه‌‌‌‌های علوم پزشکی تبریز

دوره 15، شماره 2
تابستان 1403
صفحه 11-22

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی ، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلا‌‌می تبریز، ایران.

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، ایران.

3 گروه آموزشی دانشگاه آزاد اسلا‌‌می واحد تبریز، تبریز. ایران.

4 گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلا‌‌می واحد مرند، مرند، ایران.

چکیده
مقدمه: بخشی از رسالت‌‌‌های مهم نظام آموزش عالی پزشکی در برنامه‌‌‌‌های درسی رسمی و بخش مهمی از آن، از طریق برنامه درسی پنهان شکل ‌‌می‌گیرد. بنابراین نظام آموزشی عالی پزشکی در راستای تحقق ماموریت ‌‌‌های خود نمی‌تواند به بخش برنامه درسی پنهان پزشکی بی توجه باشد. این مطالعه با هدف پیش بینی اخلاق پزشکی از طریق مولفه‌‌‌‌های برنامه درسی ‌پنهان پزشکی در بین دانشجویان دانشگاه ‌‌‌های علوم پزشکی تبریز انجام شد.
روش کار: در این مطالعه مقطعی، جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه‌‌‌‌های علوم پزشکی تبریز بود. نمونه آماری این مطالعه را 400 نفر از دانشجویان سال چهارم به بالای دانشکده‌‌‌‌های پزشکی دانشگاه‌‌‌‌های سراسری و آزاد تبریز براساس جدول مورگان تشکیل دادند. با توجه به مساوی بودن جامعه آماری از هر یک از دانشگاه‌‌‌‌های علوم پزشکی(فقط دانشکده پزشکی)، 200 نمونه به روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای (سهمیه‌ای) انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه برنامه درسی ‌پنهان پزشکی و اخلاق پزشکی بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌‌ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد.
نتایج: رابطه همبستگی متغیر اخلاق پزشکی با مولفه‌‌‌‌های برنامه درسی ‌پنهان پزشکی نشان ‌‌می‌دهد که رابطه اخلاق پزشکی با هدف و برنامه درسی (0/104)، آموزش بالینی/تخصصی (0/144)، محتوای آموزشی (0/133)، فضای فیزیکی ـ اجتماعی (0/195)، سیستم تشویق و تنبیه (0/146)، ساختار سازمانی (0/126)، رعایت حقوق (0/100)، رفتار اخلاقی (0/104) و احساس مسئولیت (0/122) مثبت و از نظر آماری معنی‌دار است. رابطه بین اخلاق پزشکی و ز‌‌مینه شخصی/محیطی (0/189-) و چشم انداز و الگوی شغلی/مالی (0/321-) منفی و از نظر اماری معنی دار است. بین اخلاق پزشکی و ارزشیابی و نگرش و مشارکت رابطه معنی دار یافت نشد.
نتیجه گیری: مولفه‌‌‌‌های برنامه درسی ‌پنهان پزشکی با اخلاق پزشکی دانشجویان همبستگی مثبت دارد و برخی از مولفه‌های برنامه درسی ‌پنهان در راستای توسعه اخلاق پزشکی باید مورد توجه جدی دانشگاه ‌‌‌های علوم پزشکی تبریز قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

1.Safai Mohd S., Baufa D. Factors shaping the hidden curriculum in Iranian higher education: a self-mapping ethnography. Higher Education Curriculum Studies Quarterly. 2012; 4(7): 30-49.
2.Mehrmohammadi M. Curriculum: Perspectives, Approaches and Perspectives. Mashhad: Golestan Quds Razavi; 2013.
3.Javadipour M, Rahimi B. Ranking of hidden curriculum components from the perspective of students of Faculty of Educational Sciences and Psychology of Shahid Beheshti University. Higher Education Curriculum Studies Quarterly. 2015; 7:131-56.
4.Eskandari h. The hidden curriculum. Tehran: Nasima Publications; 1390.
5.Mahboubi T., Karimi SA, Mahboubi K. Investigating the relationship between hidden curriculum and motivational and entrepreneurship beliefs of Payam Noor University students. Scientific-Research Quarterly: Research in school and virtual learning. 2016;5(3):101-9.
6.Talebi A, Sharifi Fadiji H. The hidden curriculum in student life: Resistance along with citizenship. Society, culture and media. 2014;5(17):57-78.
7.Andarvazh M, Yazdani S, Afshar. Development a Diagnosis Framework of Hidden Curriculum in Clinical Education. 2018.
8.Safari Y, Yoosefpour N. Data for professional socialization and professional commitment of nursing students—A case study: Kermanshah University of Medical Sciences, Iran. 2018; 21:2224-9.
9.Amini M, Mehdizade M, Mashallahinejad Z, Alizade M, Education PiH. A survey of relation between elements of hidden curriculum and scientific spirit of students. 2023;17(4):81-103.
10.Mohammadi Mehr M, Fathi Vajargah K. The position of hidden curriculum in continuing medical education. Educational Strategies Quarterly. 1387.
11.Yazdani S, Momeni S, Afshar L, Abdolmaleki M, Professionalism. A comprehensive model of hidden curriculum management in medical education. 2019;7(3):123.
12.Rogers DA, Boehler ML, Roberts NK, Johnson V. Using the hidden curriculum to teach professionalism during the surgery clerkship. 2012;69(3):423-7.
13.Yazdani S, Akbarilakeh M. Explanation and clarification of the concept of value in medical education. 2017;3(2):88-101.
14.Vaz M. The ethics of teaching in medicine: a personal view. 2019;4(3):221-6.
15.Giubilini A, Milnes S, Savulescu J. The medical ethics curriculum in medical schools: present and future. 2016;27(2):129-45.
16.Creswell J, Planoclark W. Mixed research methods. Translated by Alireza Kiamanesh and Javed Saraei, Tehran: Ayezh Publishing House; 2018.
17.Momeni Qa, Yavari N, Ghasemi M. Investigating the attitude of community doctors about medical ethics. Journal of Isfahan Medical School. 2014; 33(325).
18.Fathi Azar A, Nahavandi A, Daneshvar Z, Baghai H. Examining the experiences of professors and students of medical sciences in the public and Azad universities of Tabriz from the hidden curriculum and its relationship with medical ethics: Azad University of Tabriz; 1400.
19.Lehmann LS, Sulmasy LS, Desai S, ACP Ethics P, medicine H. Hidden curricula, ethics, and professionalism: optimizing clinical learning environments in becoming and being a physician: a position paper of the American College of Physicians. 2018;168(7):506-8.
20.Azmand S, Ebrahimi S, Iman M, Asemani O, medicine ho. Learning professionalism through hidden curriculum: Iranian medical students’ perspective. 2018;11.
21.Murphy. Hiding in plain sight: The production of heteronormativity in medical education. 2016;45(3):256-89.
22.MacLeod A. The hidden curriculum: is it time to re-consider the concept? 2014;36(6):539-40.