افق توسعه آموزش علوم پزشکی

افق توسعه آموزش علوم پزشکی

کیفیت برنامه درسی طب سنتی از منظر دانشجویان پزشکی عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدرضا قنبرزاده 1
رویا وطن خواه 2
مهدی یوسفی 3
مجید خادم رضاییان 2، 4
حمیده نقیبی 5
حسین کریمی مونقی 2، 6، 7
1 گروه آموزش پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
2 مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
3 گروه طب ایرانی، دانشکده طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
4 گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
5 گروه طب ایرانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
6 مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
7 گروه پرستاری جراحی پزشکی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ایران.
10.22038/hmed.2024.75024.1294
چکیده
مقدمه: برنامه‌های درسی به عنوان یک نقشه یا طرح ناظر بر مهم ترین رخداد آموزش، یعنی یادگیری یا بازسازی تجربیات می‌باشند. لذا بررسی و آگاهی از کیفیت برنامه‌های درسی موثرترین اقدام برای هدایت و اجرای این برنامه‌ها می‌باشد. برای بهبود انسجام برنامه‌های درسی بایستی آن‌ها را بطور دور‌‌ه‌ای ارزیابی و در صورت لزوم تغییرات مورد نیاز را بر روی آن‌ها اعمال کرد. این مطالعه با هدف تعیین کیفیت برنامه درسی طب سنتی رشته پزشکی است.
روش کار: تعداد 228 نفر از دانشجویان بر اساس روش نمونه گیری تصادفی–طبقه‌ای انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته کیفیت برنامه درسی طب سنتی متناسب با عناصر برنامه درسی تایلر استفاده شد و این پرسشنامه مشتمل بر دو بخش مشخصات فردی و سوالات مرتبط با کیفیت برنامه درسی طب سنتی از دیدگاه دانشجویان رشته پزشکی بود. روایی پرسشنامه به تائید افراد متخصص رسید و برای تعیین پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شد. پس از بررسی داده ‌ها در  SPSSنسخه 24 وارد شد.
نتایج: میانگین وضعیت اهداف، محتوا و سازماندهی محتوا، راهبرد‌‌های یاددهی و یادگیری، و شیوه‌های ارزشیابی  برنامه درسی طب سنتی رشته پزشکی از دیدگاه دانشجویان پزشکی به ترتیب برابر با 3.33، 3.34، 3.34، 3.45 و 3.21 محاسبه شدند که تمامی آیتم‌ها به شکل معنی داری از دیدگاه دانشجویان وضعیت مطلوبی دارند. بر اساس آنالیز و تحلیل نتایج پرسشنامه‌های تکمیل شده اکثر دانشجویان پزشکی از کوریکولوم طب سنتی آگاهی داشته‌اند. ارتباطی میان جنسیت و ارزیابی کیفیت برنامه ی درسی مشاهده نشد. اما کارورزان به طور قابل توجهی کیفیت برنامه‌های درسی طب سنتی را بالاتر از کارآموزان ارزیابی کرده‌اند.  
نتیجه گیری: برنامه ریزان آموزشی  می‌توانند در بازنگری برنامه درسی دوره ی پزشکی عمومی با توجه به جایگاه و ضرورت یادگیری طب سنتی در حرفه پزشکی، از یافته‌های این پژوهش بهره مند شده، و به تربیت یادگیرندگان طب سنتی در حوزه پزشکی بپردازند.
کلیدواژه‌ها
کیفیت برنامه درسی
دانشجویان پزشکی
طب سنتی
آموزش پزشکی
  1. Ferdosi M, Soltani F, Molavi Taleghani Y. Status of traditional medicine in a healthy life style: review study. Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine. 2016 Jun 10; 7(1):1-6.
  2. Hozni A, Azmiyan Moghadam F, Yeganeh MR, Haghshenas S. Evaluation of Demographic Characteristics and Attitudes about Traditional Medicine among Patients Referred to a Clinic. Journal of Guilan University of Medical Sciences. 2015 Jul 1; 24(94):72-9.
  3. Ain Elahi B, Zali A, Hatami H. A central research in ancestral medicine (traditional medicine of Iran and the Islamic world). .2008; (68-69):8-20. 
  4. Johns AM, Dudley‐Evans T. English for specific purposes: International in scope, specific in purpose. TESOL quarterly. 1991 Jun; 25(2):297-314.
  5.  Naghibi Harat Z, Jalali N, Zarafshan M, Ebadiani M, Karbakhsh M. A glance on Iranian traditional medicine and determining the medical students’ perspective. Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2008 Sep 10; 1(3):45-54.
  6. Asl JF. Assessment of skill of radiographers of specially radiology sciences in educational hospitals of Ahvaz in 2010. Jentashapir Journal of Health Research. 2012 Aug 31; 3(3):437-41.
  7. Kossary M, Norouzzadeh R. Description of the characteristics of the quadruplet elements undergraduate curriculum with emphasis on training entrepreneurship skills. Quarterly journal of research and planning in higher education. 2023 Mar 6; 15(4):1-8.
  8. Mohammadi Y, Hekmati N, Navidinia H. Investigating the quality of general English language course curriculum based on Tyler’s model from the students’ perspective at Birjand University of Medical Sciences in 2016. Journal of Scientific Research in Medical Sciences. 2018 Sep 15; 25:53-60.
  9. Oliva P. F. Developing the Curriculum. 6th ed, Boston: Pearson Education; 2005. p. 142-158.
  10. Kossary M, Norouzzadeh R. Description of the Characteristics of the Quadruplet Elements Undergraduate Curriculum with Emphasis on Training Entrepreneurship Skills. Quarterly Journal of Research and Planning in Higher Education. 2023; 15(4):1-18.
  11. Mirmoghtadaee Z, Karamalian H. Comparison between core courses curriculum and hands on programs experienced by BS midwives and occupational needs from the viewpoint of teachers and midwives working in Isfahan. Iranian Journal of Medical Education. 2011 Jul 10; 11(2):163-4.
  12. Hannani M, Khoramabadi H, Rastgar M, Motalebi-Kashani M. The Views of Occupational Health Graduates Working in Kashan Iran on Compliance of Curriculum Content with Occupational Requirements. Strides in Development of Medical Education. 2016 Apr 1; 13(1):84-91.
  13. Nejabat M, Hashempour M, Heydari M, Amini M. The compliance training Programs of department of ophthalmology of Shiraz medical college with priority training for general physicians. Journal of medical education development. 2012; 9(2):191-7.
  14. Shadfar H, Liaghtdar M, Sharif M. Evaluation of compliance between curriculum management and educational planning with requirements of students. Journal of Research and Planning in Higher Education. 2011; 17(4):123-46.
  15. Khoshrang H, Salari A, Dadgaran I, Moaddab F, Rouh-Balasii L, Pourkazemi I. Quality of education provided at the clinical skills lab from medical students’ viewpoints in Guilan University of Medical Sciences. Research in medical education. 2016 Jun 10; 8(2):77-83.
  16. Zangani E. The ESP textbook problem: The evaluation of ESP textbooks in humanities in the undergraduate program of Iranian universities. The Asian ESP Journal. 2009; 5(2):93-106.
  17. Mohammadi M, Naseri Jahromi R, Moeini Shahraki H, Mehrabaniyan N. Evaluation of internal efficiency and external effectiveness of the general medicine curriculum: Perspectives of students, graduates and faculty members at Shahid Sadughi University of Medical Sciences. Iranian Journal of Medical Education. 2013 Jun 10; 13(3):233-43.
  18. Zarghani H, Shahbeiki M, Raeisoon Mr, Khoshravan Z, Mohammadi y. Investigating the Rate of Adaptation between the Courses of Radiation Technology and Job Requirements from the Perspective of Graduates. Future of Medical Education Journal. 2017; 7(4):3-8.
  19. Fadaei A, Ghafari M, Amiri M, Shakeri K. [Investigating Environmental Health Engineering Graduates’viewpoints about the Conformity Rate of the curriculum with Their Professional Needs in Chaharmahal and Bakhtiari Province]. Iranian Journal of Medical Education. 2014; (9)14: 787-795.
  20. Asl JF. Assessment of skill of radiographers of specially radiology sciences in educational hospitals of Ahvaz in 2010. Jentashapir Journal of Health Research. 2012 Aug 31; 3(3):437-41.
  21. Fazeli S, Esmaeili AA, Mohammadi Y, Raeisoon MR. Investigating the Compliance of the Curriculum Content of the Psychiatric Department of Medicine (Externship and Internship) with the Future Job Needs from the Perspective of General Practitioners. Research in Medical Education. 2021 Sep 10; 13(3):72-9.
  22. Sadeghimahalli F, Sadeghimahalli N, Khaleghzadeh-Ahangar H, Amuei F, Mahmodi E. Study of the education and research quality in basic sciences through internal evaluation in two consecutive educational years in MUMS. Research in Medical Education. 2019 Mar 10; 11(1):20-8.
  23. Shin M, Prasad A, Sabo G, Macnow AS, Sheth NP, Cross MB, Premkumar A. Anatomy education in US Medical Schools: before, during, and beyond COVID-19. BMC Medical Education. 2022 Feb 16; 22(1):103.
  24. Ohta R, Ryu Y, Katsube T, Moriwaki Y, Otani J. Students’ perceptions of general medicine following community‐based medical education in rural Japan. Journal of General and Family Medicine. 2019 Nov; 20(6):236-43.
  25. Sharma M, Murphy R, Doody GA. Do we need a core curriculum for medical students? A scoping review. BMJ open. 2019 Aug 1; 9(8): e027369.
  26. Naylor KA, Torres KC. Translation of learning objectives in medical education using high-and low-fidelity simulation: Learners' perspectives. Journal of Taibah University Medical Sciences. 2019 Dec 1; 14(6):481-7.
  27. Illing JC, Morrow GM, Rothwell nee Kergon CR, Burford BC, Baldauf BK, Davies CL, Peile EB, Spencer JA, Johnson N, Allen M, Morrison J. Perceptions of UK medical graduates’ preparedness for practice: a multi-centre qualitative study reflecting the importance of learning on the job. BMC medical education. 2013 Dec; 13:1-2.
  28. Mohammadi Y, Hekmati N, Navidinia H. Investigating the quality of general English language course curriculum based on Tyler’s model from the students’ perspective at Birjand University of Medical Sciences in 2016. Journal of Scientific Research in Medical Sciences. 2018 Sep 15; 25:53-60.
  29. Motlagh JA, Raeisoon MR, Mohammadi Y. Investigating the Evaluation of the Internal Quality of the Curriculum of Islamic Education Courses from the Point of view of the Students of Birjand University of Medical Sciences based on Ralph Tyler's Model. Journal of Medical Education and Development. 2023 Mar 4; 17(4):255-262.
  30. Omidi M, Najafi H, Sobhaninejad M. Evaluating The Curriculum of Islamic Courses Sciences University to Present Some Quality Guidelines. The Journal of New Thoughts on Education. 2017 Feb 19; 12(4):217-36.
  31. Ayubi M, Akouchekian AH, Gholami Dahaghi A, Taleghani HR, Mousavizade SH, Avizhgan M, Momeni G. Designing Syllabus for Islamic Education Courses with a Health-Oriented Approach in Isfahan university of Medical Sciences. Research in Medical Education. 2022 Jun 10; 14(2):1-8.
  32. Dudley-Evans T, St John MJ. English for specific purposes. Cambridge University Press ELT; 1998.
  33. Naghibi Harat Z, Jalali N, Zarafshan M, Ebadiani M, Karbakhsh M. A glance on Iranian traditional medicine and determining the medical students’ perspective. Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2008 Sep 10; 1(3):45-54.
  34. Aliyari SH, Maleki H, Pazargadi M. Edit of evaluation standard criteria in Nursing curriculum of All Medical Universities. Military University of Medical Sciences Journal. 2012; 1:50-61.
  35. Davati A, Jafari F, Farahani Mashhadi S. Determining knowledge and attitude of Tehran Medical University students on traditional medicine. Qom University of Medical Sciences Journal. 2011 Aug 10; 5(3):13-8.
  36. Nahavanditakab A, Fathiazar E, Daneshvar Heris Z, Baghaei H. Predicting Medical Ethics through Hidden Medical Curriculum among Students of Medical Sciences Universities in Tabriz. Horizon of Medical Education Development. 2024; 15(2):11-22
  37. Amini M, Rahimi H, Samadian Z. An analysis and assessment of obstacles to effectiveness of Islamic lessons (case study in Kashan University Medical Sciences). Journal of Medical Education Development. 2013 Jul 10; 6(10):13-21.
  38.  
افق توسعه آموزش علوم پزشکی
دوره 16، شماره 2
تابستان 1404
صفحه 7-17