مقدمه: شیوع گسترده اضطراب امتحان و آثار مخرب آن برشخصیت و هویت اجتماعی دانشجویان بررسی این موضوع را حائز اهمیت می سازد. از این رو پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه انگیزش پیشرفت تحصیلی، استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با اضطراب امتحان دانشجویان علوم پزشکی غرب استان مازندران انجام شد.
روش کار: روش پژوهش توصیفی همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان علوم پزشکی غرب استان مازندران در سال تحصیلی 1404 بود که به روش نمونه گیری در دسترس تعداد 150 نفر از دانشجویان انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه استرس تحصیلی گادزلا(1991)،خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (1999)، انگیزش پیشرفت تحصیلی هرمنس(1970) و اضطراب امتحان آلپورت و هابر (1960) بود. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شد.
نتایج: بر اساس تحلیل داده‌های ۱۵۰ نفر از شرکت‌کنندگان، نتایج نشان داد که بین متغیرهای انگیزش پیشرفت تحصیلی، استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با اضطراب امتحان رابطه معناداری وجود دارد (p<0.001) به‌طور مشخص، افزایش انگیزش پیشرفت تحصیلی با کاهش اضطراب امتحان همراه بود، در حالی که استرس تحصیلی با افزایش سطح اضطراب امتحان رابطه مثبت و معناداری داشت. (p<0.001 ) همچنین، یافته‌ها نشان داد که خودکارآمدی تحصیلی نقش مهمی در کاهش اضطراب امتحان ایفا می‌کند، به‌گونه‌ای که هرچه دانش‌آموزان باور بیشتری به توانایی‌های خود در انجام وظایف تحصیلی داشتند، سطح اضطراب امتحان آن‌ها پایین‌تر بود.
نتیجه گیری:. انگیزش پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با کاهش اضطراب امتحان رابطه دارند، در حالی که استرس تحصیلی با افزایش اضطراب امتحان همراه است. بر این اساس، طراحی برنامه‌های آموزشی با محوریت مهارت‌های مقابله‌ای، مدیریت زمان و ارتقاء خودپنداره تحصیلی می‌تواند در کاهش اضطراب امتحان و بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان مؤثر واقع شود.