بررسی رابطه انگیزش پیشرفت تحصیلی، استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با اضطراب امتحان دانشجویان علوم پزشکی غرب استان مازندران

نبی زاده, حورا; حاتمی پور, خدیجه

doi:10.22038/hmed.2025.88544.1530

بررسی رابطه انگیزش پیشرفت تحصیلی، استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با اضطراب امتحان دانشجویان علوم پزشکی غرب استان مازندران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حورا نبی زاده ¹

خدیجه حاتمی پور ²

¹ گروه روانشناسی، واحدتنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

² گروه پرستاری ، واحدتنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

10.22038/hmed.2025.88544.1530

چکیده

مقدمه: شیوع گسترده اضطراب امتحان و آثار مخرب آن برشخصیت و هویت اجتماعی دانشجویان بررسی این موضوع را حائز اهمیت می سازد. از این رو پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه انگیزش پیشرفت تحصیلی، استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با اضطراب امتحان دانشجویان علوم پزشکی غرب استان مازندران انجام شد.
روش کار:روش پژوهش توصیفی همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان علوم پزشکی غرب استان مازندران در سال تحصیلی 1404 بود که به روش نمونه گیری در دسترس تعداد 150 نفر از دانشجویان انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه استرس تحصیلی گادزلا(1991)،خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (1999)، انگیزش پیشرفت تحصیلی هرمنس(1970) و اضطراب امتحان آلپورت و هابر (1960) بود. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شد.
نتایج: براساس تحلیل داده‌های ۱۵۰ نفر از شرکت‌کنندگان، نتایج نشان داد که بین متغیرهای انگیزش پیشرفت تحصیلی، استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با اضطراب امتحان رابطه معناداری وجود دارد (p<0.001) به‌طور مشخص، افزایش انگیزش پیشرفت تحصیلی با کاهش اضطراب امتحان همراه بود، در حالی که استرس تحصیلی با افزایش سطح اضطراب امتحان رابطه مثبت و معناداری داشت. (p<0.001 ) همچنین، یافته‌ها نشان داد که خودکارآمدی تحصیلی نقش مهمی در کاهش اضطراب امتحان ایفا می‌کند، به‌گونه‌ای که هرچه دانش‌آموزان باور بیشتری به توانایی‌های خود در انجام وظایف تحصیلی داشتند، سطح اضطراب امتحان آن‌ها پایین‌تر بود.
نتیجه گیری: انگیزش پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با کاهش اضطراب امتحان رابطه دارند، در حالی که استرس تحصیلی با افزایش اضطراب امتحان همراه است. بر این اساس، طراحی برنامه‌های آموزشی با محوریت مهارت‌های مقابله‌ای، مدیریت زمان و ارتقاء خودپنداره تحصیلی می‌تواند در کاهش اضطراب امتحان و بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان مؤثر واقع شود.

تقدیر و تشکر:از معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن که در انجام پژوهش ما را یاری نمودند تقدیر و تشکر می‌گردد.

دسترسی به داده‌ها و مطالب:داده‌های تولیدشده و تحلیل‌شده در این پژوهش، در صورت درخواست معقول، از نویسنده مسئول (خدیجه حاتمی‌پور) قابل دریافت است.

تضاد منافع:نویسندگان اعلام می‌کنند که در این پژوهش تضاد منافعی وجود ندارد.

رضایت برای انتشار: نمونه های پژوهش و نویسندگان مقاله از انتشار مقاله رضایت دارند.

ملاحظات اخلاقی:این پژوهش با کد اخلاق IR.IAU.TON.REC.1404.060 از کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن تأیید شده است. به شرکت‌کنندگان اطمینان داده شد که اطلاعات آنان محرمانه خواهد بود و نیازی به بیان نام و نام خانوادگی نیست و از همگی رضایت‌نامه کتبی برای شرکت در پژوهش اخذ شد. رضایت آگاهانه کتبی از شرکت‌کنندگان برای شرکت در مطالعه اخذ شد. به شرکت‌کنندگان اطلاع داده شد که مشارکت آن‌ها در مطالعه داوطلبانه است. داده‌های شرکت‌کنندگان به صورت ناشناس و محرمانه تجزیه و تحلیل و گزارش گردید. این مطالعه مطابق با اصول اخلاقی مندرج در بیانیه هلسینکی انجام شد.

حمایت مالی: نویسندگان اعلام می‌کنند که این پژوهش حامی مالی نداشته است.

مشارکت نویسندگان:مفهوم‌سازی: ح. نبی‌زاده (۵۰٪)، خ. حاتمی‌پور (۵۰٪). طراحی طرح: ح. نبی‌زاده (۵۰٪)، خ. حاتمی‌پور (۵۰٪). جمع‌آوری و/یا پردازش داده‌ها: ح. نبی‌زاده (۱۰۰٪). تجزیه و تحلیل و/یا تفسیر: ح. نبی‌زاده (۸۰٪)، خ. حاتمی‌پور (۲۰٪). نگارش پیش‌نویس اصلی: ح. نبی‌زاده (۵۰٪)، خ. حاتمی‌پور (۵۰٪). بررسی انتقادی و ویرایش: ح. نبی‌زاده (۵۰٪)، خ. حاتمی‌پور (۵۰٪). نهایی‌سازی: ح. نبی‌زاده (۵۰٪)، خ. حاتمی‌پور (۵۰٪). پاسخگویی به تمام جنبه‌های کار: ح. نبی‌زاده (۵۰٪)، خ. حاتمی‌پور (۵۰٪).

دسترسی آزاد: این مقاله تحت مجوز بین‌المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0) منتشر شده است که هرگونه استفاده، اشتراک‌گذاری، اقتباس، توزیع و تکثیر غیرتجاری را در هر رسانه یا قالبی مجاز می‌داند، مشروط بر اینکه نویسنده(گان) اصلی و منبع به درستی ذکر شوند. برای مشاهده نسخه‌ای از این مجوز، به [لینک] مراجعه کنید.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0

کلیدواژه‌ها

انگیزش پیشرفت تحصیلی

استرس تحصیلی

خودکارآمدی تحصیلی

اضطراب امتحان

دانشجویان