شبکه‌های اجتماعی مجازی: فرصت پیشرفت تحصیلی یا تهدید اهمال‌کاری دانشجویان پزشکی

صفابخش, لیلا; دهقان حقیقی, جاوید; شریعتی, امین; کریمی, افسانه

doi:10.22038/hmed.2024.80807.1387

شبکه‌های اجتماعی مجازی: فرصت پیشرفت تحصیلی یا تهدید اهمال‌کاری دانشجویان پزشکی

https://doi.org/10.22038/hmed.2024.80807.1387

دوره 16، شماره 3
پاییز 1404

صفحه 79-86

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

لیلا صفابخش ¹

جاوید دهقان حقیقی ²

امین شریعتی ³

افسانه کریمی ⁴

¹ مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان. ایران.

² گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

³ کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

⁴ مرکز تحقیقات سلامت بارداری، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

چکیده

مقدمه: اهمال کاری یک پدیده جهانی گسترده در میان دانشجویان دانشگاه است که در عملکرد تحصیلی و فعالیت های روزانه افراد اختلال ایجاد می‌کند. اهمال کاری ممکن است با فناوری هایی مانند شبکه های اجتماعی تشدید شود. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط شبکه های اجتماعی مجازی بر اهمال کاری تحصیلی دانشجویان پزشکی انجام ‌شد.
روش کار: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی (مقطعی) 220 نفر از دانشجویان پزشکی به روش آسان و در دسترس مورد مطالعه قرار گرفتند. داده های طرح با استفاده از پرسشنامه سه قسمتی آنلاین جمع آوری شد. بخش اول پرسشنامه مربوط به مشخصات جمعیت شناختی، بخش دوم پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی و بخش سوم پرسشنامه استفاده از شبکه های مجازی بود که روایی و پایایی آنها در مطالعات قبلی تایید شده بود. برای تحلیل داده‌های گردآوری شده از آمار توصیفی و تحلیلی و نرم افزار SPSS استفاده شد.
نتایج: همه دانشجویان از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کردند. در میان شبکه های اجتماعی، همه دانشجویان از تلگرام و فقط 3/2 درصد از دانشجویان از فیسبوک استفاده می کردند. بیشترین و کمترین میانگین مدت زمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی به ترتیب مربوط به اینستاگرام (42/19 ± 58/31 دقیقه در روز) و توییتر (9/73 ± 7/59 دقیقه در روز) بود. دانشجویان علوم پایه به صورت معناداری کمتر از دانشجویان سایر مقاطع از شبکه‌های اجتماعی واتس اپ و اینستاگرام استفاده می‌کردند (0/004=P و 0/001>P). میانگین نمره کسب شده توسط جامعه پژوهش از پرسشنامه اهمال‌کاری تحصیلی 22/41 ± 69/65 بود. میانگین نمره کسب شده از پرسشنامه استفاده از فضای مجازی 21/48 ± 56/30 بود. بین اهمال‌کاری تحصیلی و استفاده از فضای مجازی همبستگی مثبت متوسط معناداری وجود داشت ( r=0/228 ,0/001> P).
نتیجه گیری: شبکه‌های اجتماعی مجازی با اهمال‌کاری تحصیلی یادگیرندگان ارتباط داشت و دانشجویان اهمال‌کار میزان بیشتری از زمان خود را صرف استفاده از موبایل به خصوص شبکه‌های اجتماعی اینستاگرام، واتس اپ و تلگرام می‌کردند.

کلیدواژه‌ها

اهمال‌کاری تحصیلی

شبکه‌های اجتماعی

دانشجویان پزشکی

Harrison B, Gill J, Jalali A. Social media etiquette for the modern medical student: a narrative review. International Journal of Medical Students. 2014; 2(2):64-7.
Ziegler N, Opdenakker MC. The development of academic procrastination in first-year secondary education students: The link with metacognitive self-regulation, self-efficacy, and effort regulation. Learning and Individual Differences. 2018 May 1; 64:71-82.
Emamirizi C. The effect of use social networks on the girls students’ academic achievement. Education Strategies in Medical Sciences. 2016 Aug 10; 9(3):206-13. [In Persion]
Ebrahimi A, Azar F. The Effect of Excessive Use of Virtual Social Networks on the Academic Performance of Bamyan University Students: The Mediating Role of Qualityof Sleep. International Journal of Social Sciences and Human Research. 2021 Apr; 4(4):723-729. [In Persion]
Kirschner PA, Karpinski AC. Facebook® and academic performance. Computers in human behavior. 2010; 26(6):1237-45.
Izadpanah S, Charmi M. The effect of social networks on academic self-handicapping with the mediating role of self-regulatory learning strategies and academic achievement among EFL students. Frontiers in Psychology. 2022; 13:987381. [In Persion]
7.Hayat AA, Jahanian M, Bazrafcan L, Shokrpour N. Prevalence of academic procrastination among medical students and its relationship with their academic achievement. Shiraz E-Medical Journal. 2020 Jul 31; 21(7). [In Persion]
Dong T-P, Cheng N-C, Wu Y-CJ. A study of the social networking website service in digital content industries: The Facebook case in Taiwan. Computers in Human Behavior. 2014; 30:708-14.
Ghasemi Jobaneh R, Mousavi SV, Zanipoor A, Hoseini Seddigh MA. The relationship between mindfulness and emotion regulation with academic Procrastination of Students. Education Strategies in Medical Sciences. 2016 Jul 10; 9(2):134-41. [In Persion]
Wang Y, GAO H, Liu J, Fan XL. Academic procrastination in college students: The role of self-leadership. Personality and Individual Differences. 2021 Aug 1; 178:110866.
11.Al Shaibani MH, Hejab M, Shaibani A. Academic procrastination among university students in Saudi Arabia and its association with social media addiction. Psychology and Education. 2020; 57(8):1118-24.
Motie H, Heidari M, Sadeghi MA. Predicting academic procrastination during self-regulated learning in Iranian first grade high school students. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 2012 Dec 24; 69:2299-308.
Chari MH, Dehghani Y. Predicting the amount of academic procrastination based on self-regulation strategies in learning. Research in educational systems. 2017; 2(4):63-73.
Namian S, Hosseinchari M. Explaining Academic Procrastination of Students Based on Religious Beliefs and Controlling Core. Quarterly Journal of Educational Psychology. 2011; 8(24):49-70. [In Persion]
Mahdikhani M, Yazdani B. Transformational leadership and service quality in e-commerce businesses: The role of trust and team performance. International Journal of Law and Management. 2020; 62(1):23-46. [In Persion]
Soleymani M, Sadipoor E, Asadzadeh H. Relationship between using mobile phone’s virtual social media and students’ academic procrastination, feeling lonely and mental health. Information and Communication Technology in Educational Sciences. 2016; 6(4 (24)):127-44. [In Persion]
Chavoshzadeh ZS. The relationship between mental health and Internet addiction in between young adults in Yazd [Master Thesis]. Tehran: Allameh Tabatabaei University Tehran Persian 2009. [In Persion]
Tras Z, Gökçen G. Academic Procrastination and Social Anxiety as Predictive Variables Internet Addiction of Adolescents. International Education Studies. 2020; 13(9):23-35.
A’lamElhuda D, Dimetry DA. The impact of facebook and others social networks usage on academic performance and social life among medical students at Khartoum university. International Journal of Scientific & Technology Research. 2014; 3(5):6-41.
Soroudi S, Mostafapour S, Olumi Sh. Investigating the relationship between "social network use" and "depression" among students of Mashhad School of Paramedical Sciences. Horizon of Medical Education Development. 2021; 12(1); 6-24.
Salehi L, Palizban F. Academic Procrastination, Educational Burnout and its Predictors in Rehabilitation Sciences Students of Iran University of Medical Sciences. Horizon of Medical Education Development. 2022; 13(4); 6-17.