هوش هیجانی پیش‌بینی‌کننده پیشرفت تحصیلی: بینش دانشجویان توانبخشی دانشگاه همدان

علیزاده, مهسا; رستمی, فاطمه; مرتضوی, زهرا; نادری فر, هما; جورمند, هانیه; مرتضوی, سعیده سادات

doi:10.22038/hmed.2025.85176.1470

هوش هیجانی پیش‌بینی‌کننده پیشرفت تحصیلی: بینش دانشجویان توانبخشی دانشگاه همدان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مهسا علیزاده ¹

فاطمه رستمی ²

زهرا مرتضوی ³

هما نادری فر ⁴

هانیه جورمند ⁵

سعیده سادات مرتضوی ⁶^{، 7}

¹ مرکز پژوهش دانشجویان، گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

² گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران.

³ مرکزپژوهش دانشجویان، گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی ، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

⁴ مرکز تحقیقات بیماری های مزمن، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

⁵ مرکز تحقیقات اختلالات طیف اتیسم واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

⁶ مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده علوم و فناوری بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

⁷ مرکزپژوهش دانشجویان، گروه کاردرمانی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.

10.22038/hmed.2025.85176.1470

چکیده

مقدمه:هوش هیجانی در جنبه‌های مختلف زندگی افراد نقش مهمی ایفا می‌کند، در حالی که پیشرفت تحصیلی یکی از شاخص‌های مهم موفقیت دانشجویان و عملکرد نظام آموزشی محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی در دانشجویان دانشکده علوم توانبخشی انجام شد.
روش کار: این مطالعه توصیفی-مقطعی با استفاده از روش سرشماری بر روی 180 دانشجوی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی همدان در سال تحصیلی 1403–1404 انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات جمعیت‌شناختی و پرسشنامه هوش هیجانی بار-آن جمع‌آوری شد. معدل دانشجویان به‌عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی مورد استفاده قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، آزمون تی مستقل و تحلیل واریانس یک‌طرفه (ANOVA) در نرم‌افزار SPSS نسخه 22 تجزیه و تحلیل شدند.
نتایج:میانگین نمره هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان به‌ترتیب 17/06± 28/248 و 37/1±74/16 بود. بین هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی، همبستگی مثبت و از نظر آماری معناداری مشاهده شد (r=0.19، p=0.01)، به‌طوری‌که دانشجویان دارای هوش هیجانی بالاتر، تمایل به پیشرفت تحصیلی بیشتری داشتند. همچنین، میانگین هوش هیجانی در دانشجویان دختر به‌طور معناداری بیشتر از دانشجویان پسر بود (250.69 در برابر 244.98، 0.03=p) و دانشجویان دختر پیشرفت تحصیلی بالاتری نسبت به دانشجویان پسر داشتند (17.13 در برابر 16.22، 0.001>p). دانشجویانی که در منزل سکونت داشتند نیز پیشرفت تحصیلی بالاتری نسبت به دانشجویان ساکن خوابگاه داشتند (17.13 در برابر 16.61، 0.03=p). بین هوش هیجانی یا پیشرفت تحصیلی و سایر متغیرهای جمعیت‌شناختی، ارتباط آماری معناداری مشاهده نشد.
نتیجه گیری: میانگین نمره هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان به‌ترتیب 17/06± 28/248 و 37/1±74/16 بود. بین هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی، همبستگی مثبت و از نظر آماری معناداری مشاهده شد (r=0.19، p=0.01)، به‌طوری‌که دانشجویان دارای هوش هیجانی بالاتر، تمایل به پیشرفت تحصیلی بیشتری داشتند. همچنین، میانگین هوش هیجانی در دانشجویان دختر به‌طور معناداری بیشتر از دانشجویان پسر بود (250.69 در برابر 244.98، 0.03=p) و دانشجویان دختر پیشرفت تحصیلی بالاتری نسبت به دانشجویان پسر داشتند (17.13 در برابر 16.22، 0.001>p). دانشجویانی که در منزل سکونت داشتند نیز پیشرفت تحصیلی بالاتری نسبت به دانشجویان ساکن خوابگاه داشتند (17.13 در برابر 16.61، 0.03=p). بین هوش هیجانی یا پیشرفت تحصیلی و سایر متغیرهای جمعیت‌شناختی، ارتباط آماری معناداری مشاهده نشد.

تقدیر و تشکر :این مقاله بر اساس طرح پژوهشی مصوب شورای پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی همدان با کد ۴۵۶۷۳ در سال ۱۴۰۳ تدوین شده است. بدین‌وسیله نویسندگان مراتب قدردانی و سپاس صمیمانه خود را از معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه علوم پزشکی همدان به‌منظور حمایت مالی از انجام این پژوهش، و همچنین از دانشجویانی که در این مطالعه شرکت کردند، اعلام می‌دارند.

دسترسی به داده‌ها و مطالب: مجموعه‌داده‌های تولیدشده و/یا تحلیل‌شده در مطالعه حاضر، در صورت درخواست منطقی و موجه، از طریق نویسنده مسئول در دسترس خواهد بود.

تعارض منافع :نویسندگان اعلام می‌دارند که هیچ‌گونه تعارض منافعی ندارند.

رضایت برای انتشار : این مقاله حاوی هیچ‌گونه اطلاعات فردی یا تصاویر مربوط به افراد نیست که برای انتشار آن‌ها نیاز به کسب رضایت برای انتشار باشد.

ملاحظات اخلاقی :این مطالعه به تأیید کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی همدان با کد اخلاق IR.UMSHA.REC.1403.659 رسیده است. رضایت آگاهانه کتبی از شرکت‌کنندگان برای شرکت در مطالعه اخذ شد. به شرکت‌کنندگان اطلاع داده شد که مشارکت آن‌ها در مطالعه داوطلبانه است. داده‌های شرکت‌کنندگان به صورت ناشناس و محرمانه تجزیه و تحلیل و گزارش گردید. این مطالعه مطابق با اصول اخلاقی مندرج در بیانیه هلسینکی انجام شد.

حمایت مالی:این مطالعه با حمایت مالی معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه علوم پزشکی همدان و بر اساس طرح پژوهشی مصوب به شماره ۴۵۶۷۳ انجام شد.

مشارکت نویسندگان: م. علیزاده: مفهوم‌سازی ۹.۱٪ - طراحی طرح ۹.۱٪ - جمع‌آوری و/یا پردازش داده‌ها ۵۴.۶٪ - تجزیه و/یا تفسیر ۰٪ - نگارش پیش‌نویس اصلی ۹.۱٪ - بررسی انتقادی و ویرایش ۴.۵٪ - نهایی‌سازی ۹.۱٪ - پاسخگویی به تمام جنبه‌های کار ۴.۵٪. ف. رستمی: مفهوم‌سازی ۹.۱٪ - طراحی طرح ۹.۱٪ - جمع‌آوری و/یا پردازش داده‌ها ۱۳.۶٪ - تجزیه و/یا تفسیر ۰٪ - نگارش پیش‌نویس اصلی ۹.۱٪ - بررسی انتقادی و ویرایش ۱۸.۲٪ - نهایی‌سازی ۱۸.۲٪ - پاسخگویی به تمام جنبه‌های کار ۱۳.۶٪. ز. مرتضوی: مفهوم‌سازی ۱۹٪ - طراحی طرح ۱۹٪ - جمع‌آوری و/یا پردازش داده‌ها ۱۴.۳٪ - تجزیه و/یا تفسیر ۰٪ - نگارش پیش‌نویس اصلی ۹.۵٪ - بررسی انتقادی و ویرایش ۱۹٪ - نهایی‌سازی ۹.۵٪ - پاسخگویی به تمام جنبه‌های کار ۹.۵٪. ه. جورمند: مفهوم‌سازی ۰٪ - طراحی طرح ۰٪ - جمع‌آوری و/یا پردازش داده‌ها ۰٪ - تجزیه و/یا تفسیر ۱۰۰٪ - نگارش پیش‌نویس اصلی ۰٪ - بررسی انتقادی و ویرایش ۰٪ - نهایی‌سازی ۰٪ - پاسخگویی به تمام جنبه‌های کار ۰٪. ه. نادریفر: مفهوم‌سازی ۳۰.۸٪ - طراحی طرح ۲۳.۱٪ - جمع‌آوری و/یا پردازش داده‌ها ۰٪ - تجزیه و/یا تفسیر ۰٪ - نگارش پیش‌نویس اصلی ۱۵.۴٪ - بررسی انتقادی و ویرایش ۱۵.۴٪ - نهایی‌سازی ۱۵.۴٪ - پاسخگویی به تمام جنبه‌های کار ۰٪. س. مرتضوی: مفهوم‌سازی ۱۱.۳٪ - طراحی طرح ۱۵.۱٪ - جمع‌آوری و/یا پردازش داده‌ها ۱.۹٪ - تجزیه و/یا تفسیر ۷.۵٪ - نگارش پیش‌نویس اصلی ۱۸.۹٪ - بررسی انتقادی و ویرایش ۱۵.۱٪ - نهایی‌سازی ۱۱.۳٪ - پاسخگویی به تمام جنبه‌های کار ۱۸.۹٪.

دسترسی آزاد: این مقاله تحت مجوز بین‌المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0) منتشر شده است که هرگونه استفاده، اشتراک‌گذاری، اقتباس، توزیع و تکثیر غیرتجاری را در هر رسانه یا قالبی مجاز می‌داند، مشروط بر اینکه نویسنده(گان) اصلی و منبع به درستی ذکر شوند. برای مشاهده نسخه‌ای از این مجوز، به [لینک] مراجعه کنید.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0

کلیدواژه‌ها

هوش هیجانی پیشرفت تحصیلی توانبخشی دانشجو